Het is herfst!

Gepubliceerd op 16 oktober 2019

Het is herfst, de zekerheid op mooi weer wordt minder, het wordt kouder, het wordt “zwaar weer”. Als je alle berichten over ons pensioenstelsel hoort, lijkt dat ook te gelden voor de pensioenen in Nederland. Minder zekerheid, meer “zwaar weer”.

We betalen met elkaar zoveel geld, maar de pensioenen lijken alleen maar onzekerder te worden. Dat kan toch niet? Dat is wat wij als adviseurs van ABC Pensioen heel vaak horen. En dat is logisch. Toch is het goed verklaarbaar.

De pensioenregelingen in Nederland laten zich grofweg in tweeën delen.

  1. De middelloonregeling. Uitgangspunt hierbij is een zeker pensioen, met een onzekere premie-inleg, óf
  2. De beschikbare premieregeling. Dit is de omgekeerde variant, dus een zekere premie-inleg, maar een onzeker pensioen.

Deze pensioenregelingen worden hoofdzakelijk uitgevoerd door een tweetal soorten pensioenuitvoerders.

  • De pensioenfondsen, die de verplichte regelingen in een “collectieve” sector uitvoeren. Denk hierbij aan de overheid, de bouw, de metaal, de zorg etc. en
  • De pensioenverzekeraars, die de pensioenregelingen uitvoeren voor de werkgevers in de “vrije sector”.

Korten van pensioenen

Ruim 80% van alle werknemers werkt bij een werkgever waarbij de pensioenen verplicht worden uitgevoerd door (grote) pensioenfondsen. Bijna al deze pensioenfondsen voeren de eerste soort pensioenregeling uit, dus een middelloonregeling. Ze moeten dus (bijna) 100% zekerheid bieden, dat later alle pensioenen kunnen worden uitbetaald. De premie-inleg mag daarbij weliswaar variëren, maar die wordt in overleg met de sector vastgesteld, en heeft in veel gevallen het maximum bereikt. Daardoor komen veel pensioenfondsen in de problemen. Anders dan voorheen, moeten ze hun verplichtingen tegenwoordig waarderen tegen de steeds lager wordende rente. En hoewel de pensioenfondsen best veel rendement over hun premies genereren, weegt dit niet altijd op tegen de steeds maar hogere verplichtingen. En om de situatie te “herstellen”, is het (nu nog!) wettelijk vastgelegd, dat er dan moet worden gekort op de pensioenen, hoe oneerlijk dat ook lijkt.

De vrije sector

Als ABC Pensioen adviseren wij voornamelijk werkgevers uit de “vrije sector”. Deze zijn voor hun pensioenregeling niet gebonden aan een collectieve sector, en zijn in beginsel vrij om hun eigen pensioenregeling vorm te geven. Maar ook hier speelt het probleem van de alsmaar lagere rentestand in steeds heftigere mate, met name voor de werkgevers die nog een middelloonregeling voor hun personeel hebben gesloten. De werkgever heeft in dit geval een eigen contract met een pensioenverzekeraar. Dit contract heeft een bepaalde looptijd, meestal 5 jaar, waarbij de tarieven zijn bepaald o.b.v. de rentestand aan het begin van het contract. Tussentijds kunnen deze pensioenen dan ook niet worden gekort. Echter, op het moment dat het contract afloopt, doet de verzekeraar een voorstel voor een nieuw contract, maar wel op de tarieven die op de huidige lage rentestand zijn gebaseerd. De lage rentestand zorgt ervoor, dat de kosten voor de pensioenregeling explosief gaan stijgen, met wel 100 tot 150%  van de oude premie!

Voor veel werkgevers is zo’n moment van een contractverlenging de laatste jaren daarom aanleiding om (noodgedwongen) afscheid te nemen van de ´zekere’ pensioenen en hun regeling om te zetten naar een beschikbare premieregeling. De kosten worden hiermee beheersbaarder voor de werkgever, maar de werknemer krijgt te maken met een heel ander type pensioenregeling. Het betekent de overgang van een “zeker” pensioen naar een “onzeker” pensioen, maar ook naar een type regeling waarbij eigen keuzes en verantwoordelijkheid plotseling een veel grotere rol gaan spelen.

Als ABC Pensioen hebben wij veel ervaring met dit soort trajecten. Het vergt een heel weloverwogen besluitvorming en een heel zorgvuldige uitleg en toelichting naar de werknemers. Of in eerste instantie naar de ondernemingsraad, als daar binnen de organisatie sprake van is.

Alleen dan kan er voldoende draagvlak bij de betrokkenen worden gecreëerd. De uitkomst is bij elk van onze relaties weer anders. Maar wat telkens blijkt, is dat een dergelijke overgang voor beide partijen heel goed kan uitpakken.

Pensioenakkoord

Wat op dit moment de besluitvorming extra lastig maakt, is de totstandkoming van het pensioenakkoord in juni van dit jaar. De regering, werkgevers en werknemers hebben afspraken gemaakt over een aantal veranderingen in het pensioenstelsel. Deze afspraken staan in het voorlopig pensioenakkoord 2019. De veranderingen raken vrijwel iedereen. Eén van de onderdelen van dit akkoord, is dat de 100% zekere pensioenen in de toekomst gaan verdwijnen. Het zorgt voor te veel (onnodige) onrust. Echter, de uitwerking van dit akkoord is nog lang niet klaar. De verwachting is dat de uitgangspunten worden vertaald in nieuwe wetgeving, die in 2022 gereed zou moeten zijn. Als ABC Pensioen proberen wij bij onze advisering hier al zo goed mogelijk rekening mee te houden.

Mocht u eens van gedachten willen wisselen over uw pensioenregeling, die voor uw werknemers, of over andere zaken, dan kunt u altijd even vrijblijvend contact met ons opnemen.